‘Y Meirw Byw yn meddiannu’r Babell Lên!’ : Miriam Elin Jones fu mewn sesiwn lenyddol anarferol iawn yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr eleni…

Mewn sawl ffordd, mae’n beth da iawn na ddaeth awdl Aneirin Karadog i’r brig yng nghystadleuaeth y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Dinbych 2013. Byddai cadw’r fath gasgliad rhwng cloriau’r Cyfansoddiadau a Beirniadaethau yn gwneud cam â cherddi ffres a chyfoes o’r fath. Diolch byth felly, cafodd rhywun y brainwave o greu albwm gysyniadol.

Mis Rhagfyr 2013, rhyddhawyd ‘Y Meirw Byw’ gan Y Datgyfodiad, albwm gerddorol yn cyfuno doniau cynganeddu a rapio Aneirin Karadog, cerddoriaeth Dubstep Chris Josey a gweithiau celf gan Huw Aaron. Bu’n braf gweld ffordd wreiddiol o berfformio barddoniaeth, gan ehangu gorwelion a cheisio denu cynulleidfa ehangach. Pan gyhoeddwyd y byddai yna berfformiad o’r albwm yn y Babell Lên yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr eleni, digon teg dweud nad oedd yr un ohonom yn disgwyl darlleniad arferol…

Ond ni ddisgwylai neb yr hyn a gawsom chwaith.

‘Creu uffern ysgeler nas gwelwyd cynt,
gosgordd cyrff sy’n welwlwyd
a gorsedd grug o arswyd.’

Bûm i’r Babell Lên sawl gwaith yn ystod wythnos yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanelli. Eisteddais drwy sesiwn Ymryson y Beirdd a gwrando’n astud ar feirniadaethau niferus a sawl sgwrs ddifyr. Fodd bynnag, Sadwrn olaf y ‘Steddfod, cefais fy arwain i’r “Babell” (nad yw, mewn gwirionedd, yn babell…) gan sombiaid.

Do, darllenoch chi’r frawddeg honno’n gywir.

datgyfodiad2

Teithiodd yr orymdaith sombiaidd drwy faes y brifwyl, gan ddychryn ‘Steddfotwyr diniwed a oedd wedi disgwyl mwynhau wac hamddenol o amgylch y stondinau. Roeddwn eisoes wedi clywed fod yna orymdaith, ac roedd hi’n orymdaith llawer llai nag oeddwn wedi disgwyl. Fodd bynnag, roedd yna ddigon o sombiaid yno i ddenu chwilfrydedd sawl un. Ymhlith criw’r orymdaith, roedd yna un ‘Prif Zombie’ ar dennyn, a hwnnw’n un fwy brawychus na’r lleill. Ac ar adegau, byddai’n dianc, ac yn rhedeg tuag at ambell un o ymwelwyr y maes i’w dychryn!

I ddechrau, mi chwarddais yn braf wrth ei wylio’n gwneud hynny… tan i’r zombie hwnnw redeg  tuag ataf i!

Meirwyn Byw brawychus iawn yn rhedeg i'r dorf!

Meirwyn Byw brawychus iawn yn rhedeg tuag at y dorf!

Cyn mynd i mewn i’r Babell Lên, derbyniais set o glustffonau, mynd i eistedd ac aros yn eiddgar i’r sioe ddechrau. Wedi dilyn yr orymdaith, nid oedd gennyf yr un syniad beth i’w ddisgwyl. Roeddwn wedi gwrando ar yr albwm o’r blaen, ond rhyw hanner gwrando – hynny yw, ei chwarae yn y cefndir, wrth wneud rhywbeth arall, neu gwrando ar gân neu ddwy ar y tro. Y diwrnod hwnnw, roeddwn wedi serio yn fy sedd, ac nid oedd yna’r un dewis arall on gwrando a gwerthfawrogi’r casgliad yn ei gyfanrwydd… ac rwy’n eithriadol o falch fy mod wedi cael y cyfle i wneud.

Clustffonau ar fy mhen yn barod ar gyfer y sioe.

Clustffonau ar fy mhen yn barod ar gyfer y sioe

‘Ond heno mae dyn, dyn sy’n dal
ei dir eto’n daer i’w hatal…’

Roedd perfformiad Aneirin Karadog a Chris Josey yn wefreiddiol. Er nad wyf yn ffan o Dubstep fel arfer, ni allwn ymatal rhag siglo ‘mhen a tapio ‘nhroed o’n sedd. Roeddwn yn anghofio ar adegau fy mod yn gwisgo clustffonau ac mai ‘silent disco’ oedd y cyfan! Roedd perfformiad Aneirin yn egnïol iawn, a synnais at sut y lwyddodd i feddiannu’r llwyfan. Rhyw frith gof yn unig sydd gennyf o’r Genod Droog ac fe’m cyfareddwyd gan ei allu i floeddio’n arswydus cyn sibrwd yn fygythiol am yn ail, ac roedd hwnnw wedi ei gyferbynu gyda llais swynol Chris Josey yn gyrru iasau i lawr fy nghefn. Teimlai’r stori am y sombiaid fel rhywbeth byw, oedd yn digwydd, ac roedd angerdd amlwg ym mherfformiad y ddau ar lwyfan.

Dangoswyd gwaith Huw Aaron ar sgrin yn ystod y perfformiad. Gobeithiaf yn y dyfodol fydd yna arddangosfa o’r darluniau hynny, gan nad oedd eu dangos ar sgrin yn gwneud cyfiawnder ag hwy. Un o’r delweddau hynny sy’n dal i aros yn y cof yw’r darlun realistig iawn o’r arwydd ar gyfer ‘Pontyberem’ ag enw’r dref wedi ei groesi allan, a’r gair UFFERN yn diferu’n goch drosto. Roedd yna rywbeth iasoer iawn am y meirw byw gyda’u llygaid gweigion… (Wrth gwrs, maent hefyd i’w gweld yn llyfryn y gryno ddisg.)

Zombie yn edrych braidd ar goll yn y Babell Len...

Zombie yn edrych braidd ar goll yn y Babell Lên…

Er fy mod yn hynod falch o weld rhywbeth gwahanol yn y Babell Lên, credaf fod hi’n ddigon posib y byddai’r set Dubstep wedi gweddu’n well i gynulleidfa Maes B neu ar lwyfan y tu allan ar y maes. Roeddwn i’n ysu i godi ar fy nhraed a ‘refio’, ond nid oedd yna rhyw lawer o le i wneud hynny rhwng y rhesi o seddau plastig, oren oedd yn y Babell Lên. Ni theimlai’n iawn, rhywsut, i wneud hynny yng ngofod parchus y Babell chwaith. Blwyddyn nesaf, efallai ei bod hi’n werth ystyried chwarae’r math unigryw hwn o Dubstep i ddeffro gwersyllwyr Maes B!

Serch hynny, mwynheiais y profiad o wylio perfformiad Dubstep barddonol yn y Babell Lên, ac edrychaf ymlaen at weld beth fydd gan Y Datgyfodiad i gynnig i ni nesaf. Yn ôl y sôn, mae yna ddilyniant i’r albwm hon ar y gweill…

Miriam Elin Jones
@miriamelin23

Advertisements

One comment

  1. […] yr adolygiad hwn yn wreiddiol ar flog IAS, 13 Awst […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: